Handout en verslag Autisme en Concepten

Home / Algemeen / Handout en verslag Autisme en Concepten
Handout en verslag Autisme en Concepten

Woensdag 14 april 2014 verwelkomden wij Peter Vermeulen van Autisme Centraal om dit keer over autisme en concepten te komen vertellen. Lees een korte samenvatting van de lezing en download de hand-out. Wat vond ú van de lezing? Laat gerust een reactie achter!

Download de handout van deze lezing:

Autisme en concepten 2014 04 16 Spectrum Brabant handouts

 

Korte samenvatting van de lezing over autisme en concepten:

In, opnieuw, een volle zaal van het Sondervick College, sprak Peter Vermeulen van Autisme Centraal over ‘Autisme en Concepten’. Centraal staat het definiëren van concepten, hoe ontwikkelen neurotypische (=mensen zonder autisme) en autistische mensen concepten en welke gevolgen heeft dit voor de (alledaagse) praktijk.

Peter start zijn heldere uiteenzetting met Temple Grandin, misschien wel de meest bekende, hoogfunctionerende autist. Temple Grandin illustreert dat alle gedachtes die zij heeft, afbeeldingen zijn. ‘Als ik aan een hond denk, dan zie ik een reeks plaatjes van honden. Het kost tijd om de hond van de buurman, als hond te zien. Iedere keer opnieuw moet ik deze reeks plaatjes door, totdat ik bij het plaatje kom dat lijkt op de hond van de buurman.’ “My mind is a webbrowser”, wat Peter vertaalt naar ‘Google-afbeeldingen’. Typ voor de aardigheid eens zelf hond in op Google en zie hoeveel hits er bestaan.

Hoe mensen met autisme concepten ontwikkelen is fundamenteel verschillend van neurotypische mensen. Concepten, hier gedefinieerd als denk-eenheden, begrippen of eenheden van kennis, zijn categoriëen. Peter geeft tal van categorische voorbeelden gedurende de hele avond. De voorbeelden maken je direct bewust van hoe lastig het leven moet zijn, als je autisme hebt. Zo vraagt Peter het publiek bijvoorbeeld om aan een ‘willekeurige’ stoel te denken. Vervolgens laat hij een heel aantal verschillende stoelen zien op het scherm. Wat blijkt? Neurotypische mensen denken in prototypes. Sommige stoelen zijn ‘meer stoel’ dan anderen. Denk bijvoorbeeld aan een hippe designstoel, die in dit geval ‘minder stoel’ zou zijn.  Dit denken in prototypes is voor mensen met autisme erg lastig. Iedere keer zullen zij opnieuw de talrijke afbeeldingen in hun hoofd langs moeten gaan, om te checken of het voorwerp dat zij zien een stoel is.

Waarom is het nou zo belangrijk dat je concepten snel paraat hebt? Peter geeft hiervoor 3 redenen; je kunt snel zaken herkennen, je kunt duidelijk communiceren en adequaat reageren op de wereld en je kunt problemen oplossen. Concepten zorgen er namelijk niet alleen voor dat je weet wat iets is, maar het zorgt er ook voor dat je weet wat er omheen hoort en wat je er mee kunt doen. De mens wordt niet geboren met concepten, maar concepten worden je aangeleerd. Peter Vermeulen pleit dat naast het aanleren van het concept, vooral ook de context van belang is. Mensen met autisme zullen uiteindelijk een prototype concept kunnen vormen, maar in iedere nieuwe en/of onverwachte situatie, kunnen zij dit concept niet toepassen. Volgens Peter is de kernproblematiek bij mensen met autisme daarom niet zozeer het vormen van het concept, maar het juist toepassen van het concept in de context. Peter  is er van overtuigd dat het nodig is om mensen met autisme mee te nemen in contextuele veranderingen. Contextverduidelijking is nodig om enige mate van flexibiliteit te bereiken.

Als afsluiting van de avond vraagt Peter de volle zaal nog één maal mee te denken met een oefening. De vraag is of wij Nederlanders het concept ‘Oranje supporter’ ietwat kunnen loslaten… Een paar tellen later toont hij een Belgische voetbalsupporter. Hij krijgt de lachers op zijn hand. Een Belgische supporter juicht toch ook voor een goal? Rood is toch ook bijna oranje? Belgische supporters dossen zich ook uit? Opnieuw een kort kijkje in het brein van iemand met autisme.

Bedankt Peter voor deze praktische, heldere uiteenzetting over autisme en concepten.

Wij danken onze collega Chantal Groenendal voor deze mooie samenvatting!